Κυριακή, Φεβρουαρίου 25, 2007

ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ Ή ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑ?ιδου η απορια...


Με αφορμη το προηγουμενο post για το ονειρο που ζει και μοιραζεται μαζι μας ο Νινης,καποιοι φιλοι υπονοησαν οτι αποδιδω πολλα στη Μοιρα/Τυχη/Πεπρωμενο και οτι ισως θαπρεπε να εχω αναδειξει περισσοτερο τη σκληρη δουλεια του μικρου,την οργανωση της ομαδας που τον επελεξε και τον προωθησε κλπ.Ενδιαφεροντα κι αυτα,αλλα εμενα μου εκανε κλικ να διερευνησουμε λιγο μαζι ΤΙ ΕΙΝΑΙ Μοιρα/Τυχη/Πεπρωμενο,αν και γιατι πιστευουμε σ'αυτο και αλλα συναφη μη '(ποδο)σφαιρικα"ερωτηματα.

Στην ουσια δηλ.ανοιγω το αρχεγονο ερωτημα αν η ανθρωπινη βουληση(και το τελικο της αποτελεσμα) ειναι ελευθερη ή αν καθοριζεται απο καποια ανωτερη Δυναμη εξω απο εμας.Τωρα για τη φυση αυτης της ανωτερης δυναμης υπαρχουν εκδοχες αναλογα με τις πεποιθησεις καθενος.Αν καποιος ειναι θρησκος σ'αυτην θα αναγνωρισει τον ΘΕΟ.Αν καποιος σκεφτεται αυστηρα επιστημονικα σ'αυτην θα αναγνωρισει την παντοδυναμη ΦΥΣΗ και τον ντετερμινισμο της.Οπως και ναχει θα μπορουσε κανεις να παραθεσει παμπολλα παραδειγματα που πιστευουμε οτι συνιστουν πεπρωμενο,ομως η πεποιθηση αυτη διαμορφωνεται εκ των υστερων,οταν δηλ.νομιζουμε οτι εχουμε τη συνολικη εικονα και στην ουσια ειναι μια ανθρωπινη ερμηνεια των συμβαντων με βαση τις παραστασεις και την κοσμοθεωρια του ερμηνευοντος.Εχει καποια βαση αυτη η ερμηνεια ή αυτο που βαφτισαμε εμεις πεπρωμενο ειναι απλα μια απο τις εκατομμυρια πιθανοτητες?

Μερικα παραδειγματα:

π.χ 1) Τη δεκαετια του 90 ενας προικισμενος αμερικανος μπασκετμπολιστας(Walter Berry) ερχοταν για αλλη μια φορα στην Ελλαδα για να συνεργαστει με καποια ομαδα της Θεσ/νικης.Παντα χαλαρος και..ανετος,οπως και στο παρκε, εχασε το αεροπλανο απ τη Νεα Υορκη γιατι..κοιμοταν και ισως να αισθανθηκε τοτε οτι εχασε κι ενα καλο συμβολαιο,μονο που.. το αεροπλανο κατεπεσε στα ανοιχτα της ανατολ.Ακτης και ο Μπερυ ηταν ο μονος στην αρχικη λιστα των επιβατων που γλυτωσε.Αυτο ειναι μοιρα ή μια απειροελαχιστη πιθανοτητα?

πχ2) Υπηρξε ανθρωπος ο οποιος επεζησε κατω απ τα συντριμια της ΡΙΚΟΜΕΞ στους σεισμους του 99(τον εβγαλαν οι πυροσβεστες 2-3 μερες μετα) για να βρει τραγικο θανατο στο ναυαγιο του Σαμινα!Τωρα αν δεν ειναι αυτο πεπρωμενο,τι ειναι?

πχ3)ο πιο "τυχερος ατυχος"πρεπει να ηταν ενας Βοσνιος, για τον οποιο ειχα διαβασει στο Ε ,και ο οποιος αφου γλυτωσε απο αεροπορικο δυστυχημα(odds 1/237 million!),γλυτωσε απο εκτροχιασμο τρενου,τραυματιστηκε σοβαρα αλλα την σκαπουλαρε απο μετωπικη με αυτοκινητο,και νομιζω ενεπλακη και σε ναυαγιο(αφου δεν τον ηθελαν οι συγκοινωνιες τι τα ηθελε?)

4)Στην πολυ ενδιαφερουσα ταινια Intacto υπαρχει ενα απομονωμενο καζινο με ιδιοκτητη τον σουπερ τυχερο Μαξ φον Συντοφ,και παικτες, ανθρωπους που εχουν αποδειξει την τυχη τους εχοντας ξεφυγει απο μεγαλα δυστυχηματα ή εχοντας περασει τρομερες δοκιμασιες(οπως το να τρεχουν με ολη τους τη δυναμη σε ενα δασος με πυκνα δεντρα με τα ματια δεμενα) .Ο αποπεμφθεις πρωην προστατευομενος του ψαχνει εναν τετοιο υπερτυχερο επιβιωσαντα για να τον φερει αντιμετωπο με το πρωην αφεντικο του και να τον εκδικηθει,αλλα για να φτασει εκει πρεπει να προκαλεσει με θανατηφορο αυθαδεια το πεπρωμενο του σε διαφορες αντιστοιχες δοκιμασιες.

Ο αντιλογος ειναι οτι μονοι μας καθοριζουμε την τυχη μας,με τις επιλογες μας,την σκληρη δουλεια και την αναζητηση των σωστων ευκαιριων.Συμφωνα με αυτη τη λογικη, τυχη ειναι αυτο που προκυπτει οταν η προετοιμασια συναντησει την ευκαιρια.Ο διασημος παικτης του γκολφ Αρν.Παλμερ ελεγε"the more I practice the luckier I get" .


Για παραδειγμα θα μπορουσε κανεις να πει οτι το παιδι 2 πανεπιστημιακων πχ.σαφως εχει ενα προβαδισμα για ανωτατη μορφωση και οικονομικη ευμαρεια σε σχεση με το παιδι 2 γεωργων ή κτηνοτροφων απομονωμενων σε καποιο ορεινο χωριο,αλλα η ζωη εχει δειξει οτι τα πραγματα δε βαινουν υποχρεωτικα ετσι.Ισως η ουσια να βρισκεται ακριβως στις πιθανοτητες που δημιουργει η Μοιρα/Τυχη,και τις οποιες με σκληρη δουλεια καποιοι ανθρωποι με ισχυρο χαρακτηρα και θεληση μπορουν να αλλαξουν.Και παλι ομως οταν βλεπει κανεις τη συνολικη εικονα της ζωης καποιου,ενδεχεται τα πραγματα να μην εχουν αλλαξει ουσιωδως,δηλ. το παιδι των γεωργων να σπουδασε,να σταδιοδρομησε,αλλα καποιες ατυχιες της ζωης να τον "φρεναραν" και στην πραγματικοτητα να μην μπορεσε να ανεβει τα πολλαπλα επιπεδα που προσπαθησε.Ή ισως να ειναι θεμα κλιμακας,και ολο αυτο να μη μπορει να κριθει στο πλαισιο μιας γενιας,αλλα στο πλαισιο περισσοτερων,οποτε τα μικρα βηματα που κανει καθε γενια προστιθενται σε μια ουσιωδη αλλαγη πεπρωμενου.

Επισης δεν ειναι ασκοπο να αναρωτηθουμε τι ειναι ελευθερη βουληση?Οπως το εθεσε πολυ σωστα κι ο φιλος univers " Ο ίδιος εγκέφαλος με τις ίδιες εγγραφές απέναντι ακριβώς στο ίδιο δίλημμα την ίδια στιγμή του χρόνου θα αποφάσιζε υποχρεωτικά ίδια ή όχι; Και αν όχι, είναι αυτό αποτέλεσμα ενός θεωρητικού κατασκευάσματος που ονομάζεται ελεύθερη βούληση ή αποτέλεσμα της τυχαιότητας (ακόμη και της "τυφλής" τυχαιότητας - μη προβλεψιμότητας σε επίπεδο νευρωνικών κυκλωμάτων); "Προσωπικα πιστευω οτι ισχυουν και τα 2,δηλ.αλλοτε παιρνουμε μια αποφαση με πολυ συγκεκριμενα κριτηρια και ειμαστε βεβαιοι οτι αν μας ξανατεθει το ιδιο διλημμα 10 φορες παλι την ιδια αποφαση θα παρουμε,κι αλλοτε αποφασιζουμε στη στιγμη,ριχνουμε "νοητικα ζαρια",και θα μπορουσαμε καλλιστα ναχουμε παρει και την αντιθετη αποφαση.


Εδω αναγκαστικα θα κανω παλι κινηματογραφικη παραπομπη στην ενδιαφερουσα ταινια Sliding doors με την Gwyn.Paltrow,οπου παρουσιαζονται 2 διαφορετικες εκδοχες του πως εξελιχθηκαν τα πραγματα,αναλογα με το αν η πρωταγωνιστρια εκανε την υστατη προσπαθεια να επιβιβαστει στο τρενο ή οχι.Τελικα βεβαια και στα 2 σεναρια η τελικη εκβαση ειναι περιπου ιδια,δηλ.η ταινια αποδεχεται την υπαρξη πεπρωμενου.Θα μπορουσα να συνεχισω τις παραπομπες με ταινιες του Κισλοφσκι,αλλα αυτο σηκωνει αυτονομο κειμενο για σινεφιλ..

Απο επιστημονικης πλευρας σε ατομικο επιπεδο(μικροκλιμακα)τα πραγματα ειναι δεδομενα,ισχυει η αρχη απροσδιοριστιας του Heisenberg και αρα τιποτε δεν ειναι δεδομενο,ολα ειναι πιθανοτητες."Αλλά στην μακροκλίμακα, όπου δεν υπάρχει η κβαντική αβεβαότητα; Τα κβαντικής κλίμακας αβέβαια μπορούν να επηρεάσουν την εξέλιξη μακρο-γεγονότων μη υπαγόμενων στην δικαιοδοσία της κβαντικής αβεβαιότητας; "αναρωτιεται ο univers.ή "μήπως ό,τι δεν μπορούμε να προβλέψουμε είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας μας να λάβουμε υπ' όψιν μας τις άπειρες λεπτομέρειες της πραγματικότητας "Πιθανως το δευτερο θα τολμουσα την εκτιμηση..





Αν και οπως μαρτυρα το ψευδωνυμο μου θεωρω εαυτον ορθολογιστη και οπαδο της κοινης λογικης ,παντα πιστευα σ'αυτο που λεμε πεπρωμενο ή μοιρα,οχι με την εννοια του αναποδραστου τελους,αλλα με την εννοια μιας συνισταμενης συγκυριων που οδηγουν με μεγαλη πιθανοτητα σε ενα συγκεκριμενο αποτελεσμα.
Σαφως προκειται για πολυ μεγαλο θεμα που δε μπορει να εξαντληθει σε ενα ποστ,ειναι ομως αφορμη για σκεψη...περιμενω τις δικες σας!

14 σχόλια:

squarelogic είπε...

φωτο απ το flickr,ρουχα απ την ντουλαπα μου,χαρτομαντηλα(σνιφ)απ το lidl,και ευχαριστιες στον φιλο univers και την Τ.που προβληματιστηκαν μαζι μου...

Sniper είπε...

need to ask you a few quest re: blogs, etc.

einai efkolo na mou dwseis to mail sou?

squarelogic είπε...

squarelogic@gmail.com
τα λιγα που ξερω στη διαθεση σου...και εγω,μην εχοντας ιδεα απο HTML δεν ξερω πως να βαλω links,counters,etc.Και γω ψαχνω καποιον να μου δωσει τα φωτα του,αλλα αν ξερω κατι παραπανω ευχαριστως να το μοιραστω.

Ανώνυμος είπε...

Αγαπητέ sqarelogic,
πολλές φορές θέλησα να απαντήσω σε κείμενά σου, όμως είμαι λίγο μπλογκαρισμένη και δεν το έκανα. Θα επιχειρήσω τώρα να το ξεπεράσω για να συζητήσουμε το εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενό σου.
Γράφω μερικές σκέψεις που έκανα δαβάζοντάς το.
Θέτεις το ερώτημα αν η ανθρώπινη βούληση είναι ελεύθερη ή καθορίζεται από κάποια ανώτερη δύναμη έξω από εμάς. Είναι όντως αντίθετα αυτά τα δύο; Μπορεί να καθορίζεται φερ΄ειπείν από κάποια ανώτερη δύναμη ως ελεύθερη ή μπορεί ο άνθρωπος να βούλεται την δουλεία. Εγώ νιώθω πάντα κάποια αμηχανία με την διατύπωση "ανώτερη δύναμη έξω από εμάς". Νιώθω τόσες πολλές ανώτερες δυνάμεις έξω από εμένα που κάνω πραγματικά προσπάθεια να μη τις φέρω στο μυαλό μου και να συνταχθώ με τον συνομιλητή μου ο οποίος εννοεί προφανώς τον 'Θεό' και όχι την μαμά μου, τον διευθυντή μου, τους αρριβίστες, τους εγωϊστές, τους ανόητους, τους γαμάω και δέρνω, καθώς επίσης τους σεισμούς και τους καταποντισμούς κάθε είδους.Με λίγα λόγια δεν βρίσκω καθόλου αυτονόητη σημασία στις έννοιες 'ανθρώπινη βούληση', 'ανώτερη', 'δύναμη', 'έξω από εμάς'.
Ελευθερία είναι η αυτοδιάθεση; Ανελευθερία ο ετεροκαθορισμός; Υπάρχω, αν δεν μου πει κάποιος άλλος ότι υπάρχω; Είναι ελευθερία το 'δικαίωμα επιλογής'; Και τι είναι βούληση; Τεράστια θέματα είναι όλα αυτά.
Για την τύχη τώρα. Ορίζουμε ως τύχη ότι δεν μπορούμε να εξηγήσουμε σαν συνέπεια, το beyond our control. Το όριο φυσικά αλλάζει ανάλογα με τις κοινωνικές και επιστημονικές εξελίξεις όμως νομίζω ότι όλη η προσπάθεια του ανθρώπινου είδους είναι μια προσπάθεια κατάκτησης του ελέγχου και όλο το δράμα είναι η γνώση του αναπόφευκτου. Είμαι ελεύθερος όταν θέλω τόσο πολύ, τόσο απελπισμένα τον έλεγχο; Είμαι ελεύθερος όταν φοβάμαι το τέλος; Μπορώ να 'είμαι'όταν δεν υπάρχει καθόλου έλεγχος; Προσδιορίζομαι σαν ον αν δεν επιλέξω 'βεβαιότητα' παραγνωρίζοντας (σε βαθμό εξάλειψής τους από τον ορίζοντα) τις πιθανότητες; Πόσα πράγματα έχουμε αποδεχθεί σαν αντίθετα για χάρη του ορθού λόγου, τα οποία δεν είναι έτσι και όταν ξεπηδάνε τα φράζουμε γρήγορα- γρήγορα, κοινωνίες και άνθρωποι,γιατί απλά δεν τα αντέχουμε; Δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς!
Υπάρχει μια λαϊκή ρήση που λέει περίπου: "τυχερός είναι όποιος θέλει αυτά που μπορεί". Όταν την πρωτάκουσα σκέφηκα ότι πρόκειται για μια καταπληκτική νοητική τρίπλα, πάνσοφου συμβιβασμού.

Για το τέλος, σου έχω μιά φράση του Γκασέτ: "...αν το μέλλον δεν παρείχε ανοίγματα στην προφητεία δεν θα μπορούσαμε να το κατανοήσουμε όταν πραγματοποιείται σε παρόν και γίνεται παρελθόν..."

Sniper είπε...

01-03-2007
"Μετά από επικοινωνία του ιατρικού τιμ του Παναθηναϊκού, με τον Αργεντινό χειρουργό Alejandro Ranaleta που έκανε την επέμβαση στον Έκι Γκονζάλες, έγιναν γνωστά τα εξής: Κατά την διάρκεια της αρθροσκόπησης, διαπιστώθηκε ότι το μόσχευμα του πρόσθιου χιαστού, ήταν ακέραιο [Σ.Σ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΥΧΗ - ΓΙΑΤΙ ΤΟΝ ΕΚΟΨΕ Ο ΜΗΤΣΟΥ](όπως εμφανίζεται και στην μαγνητική τομογραφία και στην κλινική εξέταση) αλλά με λειτουργική χαλάρωση. Κρίθηκε σκόπιμη η επανάληψη της πλαστικής του πρόσθιου χιαστού με μόσχευμα από την επιγονατίδα. Στο γόνατο του Γκονζάλες δεν ευρέθη τίποτα άλλο και ο δόκτωρ Ranaleta διαβεβαίωσε ότι η προηγούμενη επέμβαση στον παίκτη ήταν άψογη. Ο Έκι Γκονζάλες υπολογίζεται ότι θα επιστρέψει στις αγωνιστικές του υποχρεώσεις, την νέα αγωνιστική περίοδο. [Σ.Σ. ΘΑ ΧΑΣΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ - ΘΑ ΕΙΝΑΙ "ΟΡΘΙΟΣ" ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ - ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΑΤΥΧΙΑ]

THIS IS AS MUCH AS I AM WILLING TO DEBATE RIGHT NOW - ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΚΑΛΥΨΩ ΤΙ ΣΑΠΙΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΜΑΡΚΙΑΣ ΠΡΩΤΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΘΑ ΕΠΑΝΕΛΘΩ. ΓΙΑΤΙ ΜΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΠΑΜΕ ΓΙΑ ????

ps check yr mail

squarelogic είπε...

"Μπορεί να καθορίζεται φερ΄ειπείν από κάποια ανώτερη δύναμη ως ελεύθερη ή μπορεί ο άνθρωπος να βούλεται την δουλεία."

Ανωνυμη(Α?)τωρα μπλεξαμε με τους ορισμους!Οταν λεω 'εξω απο μας"εννοω προφανως δυναμεις οχι"εξω απο μενα"αλλα εξω απ τα ανθρωπινα.Αυτο που με προβληματισε ειναι αν τα σοβαρα που μας συμβαινουν,τα καθοριστικα, ειναι απλα μια απ τα δισεκατομ.πιθανοτητες που υπαρχουν ή καπου ειναι 'γραμμενο"τι περιπου θα συναντησει ο καθενας μας?και η αλλη ερωτηση που συχνα απασχολει τον ανθρωπο ειδικα σε περιπτωσεις βαριας νοσου ή θανατου,ειναι αν υπαρχει καποια εξηγηση,καποιο κρυφο ΝΟΗΜΑ πισω απ'αυτα(οπως ελεγε κι ο zardav στο χτεσινο ποστ του).Για μενα ειναι δικη μας ΑΝΑΓΚΗ να υπαρχει καποια εξηγηση,οχι οτι ΥΠΑΡΧΕΙ πραγματικα-αν αυτο κανει την υπαρξη καθενος πιο υποφερτη,δεν πειραζει που ειναι αυταπατη,κανεις δε θα μας ζητησει το λογαριασμο...Ο ανθρωπος παραδοσιακα χρειαζεται ΚΑΠΟΥ να πιστευει-λιγοι μπορουν να αντεξουν την σκεψη οτι ζουν σε ενα συμπαν "οπου ο "θεος"παιζει ζαρια"!

uncle ant είπε...

Μην εξετάζεις τόσο επιφανειακά τα γεγονότα.
Για παράδειγμα
1)ξέρεις πόσες φορές έχασαν την πτήση τους αφηρημένοι άνθρωποι, μα τελικώς το αεροπλάνο τους ποτέ δεν έπεσε?
2)Ξέρεις πόσοι άνθρωποι επέζησαν ενός συνταρακτικού γεγονότος και παρ' όλ΄ αυτά ουδέποτε ξανακινδύνεψαν. Πόσο μάλλον να τους "λάχει" ένα δεύτερο τελειωτικό χτύπημα της "μοίρας"?
3), 4) μπλα μπλα με τον αυτό τρόπο σκέψης.

Εντέλει, πολλά από τα τα περίεργα συμβάντα στις ζωές μας, πολλές από τις συμπτώσεις τις μυστήριες παίρνουν την ερμηνεία που τους πρέπει με βάση τη συλλογιστική ενός γνωστού νόμου (call it μαθηματικό, call it της φυσικής, call it whatever). Είναι ο νόμος των μεγάλων αριθμών και η γενικευμένη του επέκταση, νόμος των πολύ μεγάλων αριθμών. Στη σελίδα www.scepdic.gr τον εξηγεί με απλά αντί-παραδείγματα.
Αυτά etc etc

squarelogic είπε...

uncle welcome κι ας μου καταλογιζεις επιφανειακοτητα( δε μου συμβαινει και συχνα!)
Δεν ξερω ποσο προσεκτικα διαβασες το κυριως κειμενο-σαφως τα παραδειγματα ειναι καποιες εξαιρεσεις που μου ηρθαν στο μυαλο,κι αν παρει κανεις πολυ μεγαλους αριθμους υπαρχει η πιθανοτητα καποιος πχ που χανει το αεροπλανο να τυχει να γλυτωσει τη ζωη του-αυτο αναρωτιεμαι κι εγω:ειναι απλα μια απ τις εκατομ.πιθανοτητες που "εκατσε"(βασει του νομου που αναφερεις-by the way your page reference doew n't work)ή εχει δικιο καποιος που θεωρει οτι για τον συγκεκριμενο ανθρωπο η κληρωση αυτης της πιθανοτητας αποτελει πεπρωμενο?
Στην ουσια,περα απ την προσωπικη μου-διαισθητικα,υποσυνειδητα διαμορφωμενη,αισθηση(και γραμμενη στο τελος με μικρα γραμματα..) ΔΕΝ ΔΙΝΩ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ,θετω απλα τα ερωτηματα,ακομα αμφισβητωντας και ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΕΛΗΣΗ...λεω επισης οτι οι κρισεις για την ΜΟΙΡΑ/ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ του ταδε συνιστουν εκ των υστερων ΕΡΜΗΝΕΙΑ(και αρα ελεγχομενη ως προς την αντικειμενικοτητα της...)

Νομιζω αν διαβασεις πιο προσεκτικα θα δεις οτι μονο επιφανεικα δεν το ειδα...ενταξει,ειναι βολικο να το φορτωσεις σε ενα θεωρητικο νομο και να "καθαρισεις",αλλα καλυπτεται παντα το gut feeling σου?

A.Fr. είπε...

Δεν είχα σκοπό να μπλέξουμε με ορισμούς αλλά να παίξουμε με αυτούς, λογικά, τετράγωνα ή πολύγωνα. Ήθελα δηλαδή να πω ότι αν ορίσουμε ως τύχη αυτό που δεν ελέγχουμε, πως μπορούμε μετά να αναρωτιόμαστε αν το ελέγχουμε; Στην ουσία ορίζοντας έχουμε ήδη απαντήσει. Ωστόσο μπορούμε να συζητήσουμε άπειρα θέματα σχετικά με το που βάζουμε το όριο, ως κοινωνία και ως άτομα.
Δεν συμφωνώ με τον "θείο" σχετικά με την επιφανειακή εξέταση. Εγώ καταλαβαίνω αυτά τα παραδείγματα που ανέφερες, σαν πρόκληση ενός λογικού οικοδομήματος. π.χ. σα να πιστεύεις ότι ο θεός παίζει ζάρια οπότε λογικά αναμένεις ποικιλία πιθανοτήτων, άντε να έρχεται και πιο συχνά το επτά. Να όμως που συμβαίνουν πράγματα που δεν μπορούμε να τα εξηγήσουμε.Δεν καθαρίζουμε με ένα "πάλε ντόρτια". Αναρωτιόμαστε μήπως δεν υπάρχουν ζάρια, ή μήπως αυτά δεν είναι εξάπλευρα, μήπως οι κινήσεις των πιονιών είναι ανεξάρτητες από το αποτέλεσμα και ένα σωρό άλλους πιθανούς συσχετισμούς. Αναρωτιόμαστε και επιθυμούμε να διατυπώσουμε ένα νόμο, να βρούμε κανόνες του παιγχνιδιού.
Την ίδια στιγμή έχουμε μέσα μας την αίσθηση ότι ξέρουμε... και ότι ακόμη κι αυτή η επιθυμία μας να μάθουμε, μας ελέγχει και δεν την ελέγχουμε. (Αυτό υπαινισσόμουνα λέγοντας ότι μπορεί να έχουμε καθοριστεί να είμαστε ελεύθεροι).
Και τότε βγαίνουμε από το πλαίσιο των αρχικών ορισμών περί ελέγχου και τυχαιότητας, από το στέρεο οικοδόμημα. Βγαίνουμε με την προχωρημένη επιστήμη, την αληθινή τέχνη και το αδογμάτιστο θρησκευτικό συναίσθημα. Δεν αντέχουμε βέβαια πολύ εκεί έξω, αλλά και δεν επιθυμούμε να κλείσουμε τελείως την πόρτα.
Μπαινοβγαίνουμε!
Έτσι νιώθω τουλάχιστον εγώ. Μέσα λέω "το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον" αλλά και ο άνθρωπος φτιάχνει την τύχη του. Απορώ! Έξω δεν έχει νόημα ούτε ο παρακείμενος, ούτε η αποφυγή ούτε η δύναμη. Θαυμάζω!

squarelogic είπε...

A.Fr.πραγματι "μπαινοβγαινουμε"-πολυ ευστοχο!κανεις μας δεν ξερει την αληθεια,την ψηλαφουμε καθενας με τον τροπο του,αλλος με την Πιστη,αλλος με την κβαντικη φυσικη,αλλος με το Νομο των πολυ μεγαλων αριθμων,αλλα εξισου καλα ολο αυτο που ζουμε θα μπορουσε ναναι ενα πειραμα(της Φυσης,καποιας Αανωτερης Δυναμης κ.ο.κ)οπότε...?

uncle ant είπε...

Δεν κατελόγισα ουδεμία επιφανειακότητα σε σένα (δε σε ξέρω!). Ίσως κάπου ανάμεσα στις γραμμές του κειμένου. Απλώς να σε διορθώσω ότι γενικά οι νόμοι εξ΄ορισμού δεν μπορεί να είναι θεωρητικοί. Διαμορφώνονται κατά τα γνωστά πρότυπα, παρατήρηση-επεξεργασία δεδομένων-αφαιρετική προσέγγιση κτλ κτλ. Γενικά το αίνιγμα του πεπρωμένου/τυχαιότητας μου φαντάζει ως κάτι που ίσως δεν χρειάζεται να "επιλυθεί" (τουλάχιστον όχι για να πάψουν ή όχι κάποιοι να πιστέψουν στη μοίρα τους). Μου φαίνεται πως ο κόσμος έχει χωριστεί σε 2 στρατόπεδα πεποιθήσεων, αυτούς που πορεύονται με σημαδούρα τη θέα Τύχη και όσους έχουν επαναπαυθεί στο ντετερμινισμό(?) της Μοίρας. Και κάπου στη μέση οι ανερχόμενοι "πιθανοκράτες". Διαλέγεις και παίρνεις. Στο κάτω κάτω της γραφής η πραγματικότητα είναι αυτή που εντέλει μας διαψεύδει ή μας επιβεβαιώνει.

Ανώνυμος είπε...

καλη η κοινη λογικη, αλλα το μονο που την κανει λογικη ειναι οτι ειναι κοινη.

JOKER είπε...

αν ακομα και τα "θελω" μας ειναι αποτελεσματα αιτιων, παπαλα ελευθερη βουλιση.

απο την αλλη, το πραγματικα τυχαιο
ειναι αυτο που δεν εχει κανενα αιτιο,
και αυτο που δεν εχει αιτιο ειναι διμηουργια εκ του μηδενος.

αλλα και απο την αλλη (της αλλης)
μπορει ενα αιτιο να οδηγει σε δυο+
αποτελεσματα, ετσι ωτστε να το ποιο
απο τα δυο αποτελεσματα θα ερθει να μην εξαρταται απο το αιτιο.
οποτε το τυχαιο ειναι και δεν ειναι εκ του μηδενος.

το μπερδεμα ομως ειναι οταν ενα
αποτελεσμα ειναι αιτιο του εαυτου
του.

αυτο συμβαινει οταν θελουμε ενα αποτελεσμα, και διμηουργουμε το αιτιο που θα το πραγματοποιησει.

προυποθετει θεληση.

αιτιο, αποτελεσμα, θεληση.
πατηρ, υιος, και αγιο πνευμα,
με τον υιο να ειναι και πατερας
αφου το αποτελεσμα διμηουργει το αιτιο, και το αιτιο το αποτελεσμα
και ολα αυτα με την παρουσια
του αγιου πνευματος στην αεναη τριαδα.

αλλα οπως ειπα στην αρχη αν τα θελω
μας ειναι αποτελεσματα αιτιων, καλα κρασια..

Ανώνυμος είπε...

Το οτι εσεις τα ζηζητουσατε αυτα πριν απο 2 χρονια και εγω τα διαβαζω τωρα το 2009 και θα διαμορφωσουν την προσωπικοτητα μου κανοντας με να παρω καποιες αποφασεις που δε θα επαιρνα και θα μου συμβουν πραγματα που δε θα μου συνεβαιναν, ειναι μοιραιο για μενα? Μηπως ηταν μοιραιο και για σας που τα γραφατε τοτε και με επιρρεαζετε τωρα?